انجمن نویسندگان و شاعران ایران (انوشا)

به اشعار رنگ و ۰۰۰۰۰

دلخوشی ام به دیدن...

عشق...

دل خوشم به...

هستی ام...

درونم...

شب است...

بخاطر کم لطفی دلم سر آوردم 
بیشتر از این نداشتم‌
فکر میکنم بهتر آوردم 
برای اینکه باورم کنی
روی دستم قمر آوردم   
ای عشق 
در 
کوچه های ما 
چه میکنی

#حامی شریبی 
شعر سروش : عشق

1-
دوستت دارم ای سرایش ناب!/

دوستت دارم ای سروش گلاب!/

دوستت دارم ای خلوص شراب!/

مقصدِ هر شهابِ عشق آداب!/

ماهتاب، آفتاب، دل- جان تاب!/

یَابنَ احمد!//

2-
کاش می شد دوباره برگردی/

ماه من! بر ستاره برگردی/

ما،  چه بیچاره!  چاره! برگردی/

بر دلِ پاره پاره برگردی/

اَینَ وَجهُ الله؟//

3-
کاش از این کوچه ها، گذر کنی و/

عشق را بی قرارتر کنی و/

روح ما را خمارتر کنی و/

اشک را  دلگُوارتر کنی و/

کاش شعر مرا زِ بَر کنی و/

لَیتَ شِعری....//

( سلام علی آل یاسین؛

سروش، قالبی تازه و توانمند در سرایش پارسی و تا حدود زیادی جامع قالب های دوبیتی، رباعی و سه گانی و

پلی ست میان شعر سنتی و شعر نو)

چند سروش کوتاه

1-
رنج دادی مرا به ناوکِ ناز/

رنج هایی که سالیان دراز .../

گفته ام بارها؛ بگویم باز:/

" دست من نیست؛ دوستت دارم."//

2-
چشمم آن قدر سوی ابرو  نیست/

اشتیاقش به زلف و گیسو نیست/

روی او  جز به عشق، نیکو نیست/

بیدلِ آن دلِ دل اندیش ام.//

لطفا ادامۀ شعرها را در ادامۀ مطلب ببینید/

#محمد_علی_رضاپور

بر دل و جان من جفا نکنید/

از تنم دست و پا، جدا نکنید/

نام من را هزار تا نکنید/

من یگانه زبان پارسی ام.//

( سروش، قالبی تازه و توانمند در سرایش پارسی و تا حدود زیادی جامع قالب های دوبیتی، رباعی و سه گانی و

پلی ست میان شعر سنتی و شعر نو)

از سمرقند و از خُجَندم من/

از سمنگان و هیلمندم من/

از دماوندِ سربلندم من/

به وفای تو، پایبندم من/

ایران ام.//

( سروش، قالبی تازه و توانمند در سرایش پارسی و تا حدود زیادی جامع قالب های دوبیتی، رباعی و سه گانی و

پلی ست میان شعر سنتی و شعر نو)

راهِ راهب، دراز و جانکاه است/

کسی از راه بهتر آگاه است؟/

– تا خدا، راه، گاه، کوتاه است/

قدر یک شاخه گل، دو لب، لبخند.//

سروش، قالبی تازه و توانمند در شعر پارسی و تا حد زیادی جامع قالب های دوبیتی، رباعی و سه گانی است. سروش، پلی است میان شعر سنتی و شعر نو.

چند سروش

از محمدعلی رضاپور(مهدی)

1-
رنجشم از شما جوانان نیست/
از گروه شما و آنان نیست/
ریشه ی مشکل از بزرگان است.//

2-
تو که از عاشقت حذر کنی و/
ترکِ یک لحظه- یک نظر کنی و/
روی، سوی دلی دگر کنی و/
با دلِ دردمند، کارَت نیست.//
3-
سروشی پلکانی (از لَخت بلند به کوتاه) با عروض آزاد

در قلمروی به پهنای تمام جهان/
پادشاهیِ شما جاودران/
بزرگ- بی قرینه سلطان!/
حضرت عشق!//

(سروش، قالبی تازه و توانمند در شعر پارسی و تا حدود زیادی جامع قالب های دوبیتی و رباعی و سه گانی و
پلی ست میان شعر سنتی و نو)

سروش هایی در پهنه ی بیابان حیرت

1-

دوست دارم شبِ بیابان را/

آسمانِ ستاره باران را/

ماه جان! جان ببخش این جان را/

میهمان تو ام.//

2-

روز اگر آفتاب سوزان است/

شب، لطیف و ستاره افشان است/

عاشقی، خصلت بیابان است/

عاشقش گشته ام.//

3-

تک درختی در این بیابان ای/

یا شباهنگ عشق افشان ای/

یا به جانم صفای باران ای/

هر چه هستی، طراوت جان ای/

پیش من باش!//

4-

مثل خاک کویر، بی تاب ام/

روی- تَفتیده، چشم- بی آب ام/

آی باران! بیا و دریابم!/

جز تو یارم نیست.//

(سروش، قالبی تازه و توانمند در شعر پارسی و تا حدود زیادی جامع قالب های دوبیتی و رباعی و سه گانی و پلی ست میان شعر سنتی و نو)

نمونه هایی از شعر سروش

1- بومِ نقاشیِ چمن، رنگین/
واژه ها، پَر زَنان و آهنگین/
لب به لب، بوسه ها، سبک- سنگین/
حاج فیروز! مَقدمت پیروز!//

2- جلگه، پربار،   پرطرفدار است/        
کوهپایه، پُر از چمنزار است/
قله، تنها، غریب، بی یار است/       
خوش به حالش که آسمان دارد .//

3- شیر، آهو به کام می گیرد/          
جمعِ کفتار، کام می گیرد/
لاشخور، التیام می گیرد/           
  و مقامات جامعه، جمع اند .//

4- چون که خورشید، توی آب افتاد/       
خونِ دل بر دلِ کتاب افتاد/
رستمِ کشور    از رکاب   افتاد/      
جانِ میهن    به التهاب افتاد /
می بَرَندَش به سوی حادثه ای .//

5- شعر من، کودکِ بهانه ی تو/           
 عاشقِ شعرِ کودکانه ی تو/
و حقیقت، همین فسانه ی تو/        
   باز، دلتنگِ مهرم ای مادر!//

سروش هایی چند
1-
گرچه اموال آن چنانش نیست/
وان چنان پایه در جهانش نیست/
وز کسی نیز ارمغانش نیست/
صاحبِ گنجِ عاشقی ست دلش.//
2-
تا فرومایگان، جهانخوار ند/
تا خِرَد یاورانِ تان خوار ند/
بکشید //
3-
دوست دارم نسیم دریا را/
این هوای خوش طربزا را/
و تو را و شمیم شیدا را/
شعر شیوای من!//
4-
دوست دارم سخنسرا بشوم/
صاحب شعر باصفا بشوم/
تنگدل سوی دلگشا بشوم/
بسرایم تو را.//
5-
باز، آوازِ ناز، نغمه ی راز/
باز، دل نغمه های دلپرداز/
تازه انگار گشته عمر آغاز/
فصل وصل بهار، خرّم باد!//
6-
راز دل تا ابد، نهان نشود/
نشود چشم، امتحان نشود/
آتش عشق، بی نشان نشود/
قاصدک بر زمین نخواهد ماند.//
7-
صاعقه، چشم بر زمین می دوخت/
چشمکی زد. تمامِ جنگل سوخت/
عشق، آتش در این میان افروخت/
با دلِ کوچکی چه خواهد کرد؟//

(سروش، قالبی تازه و توانمند در شعر پارسی و تا حدود زیادی جامع قالب های دوبیتی و رباعی و سه گانی و
پلی ست میان شعر سنتی و نو)

سروش هایی چند

1- قایقِ روز را به شب می بُرد/
از دل و دیده اش رَکَب می خورد/
تشنه در موج های تب می مرد/
بر سرِ صیدِ ماهیانی چند.//

2- رورها شب شد و جوانی رفت/
تابش افشانِ زندگانی رفت/
جاودانم تو باش! فانی رفت/
دلخوش ام تا به جان، تو می تابی.//

3- وای اگر عمر، جاودان می شد/
حمله ی رنج، بی کران می شد/
صبر، بی تاب و بی امان می شد/
جان به لب، جانِ شایگان می شد/
وای اگر پادشاهِ مرگ نبود.//

4- پیِ این روزگار می تازیم/
به کم و بیشِ خویش می نازیم/
ناگهان، جان به مرگ می بازیم/
غرقِ حسرت.//

5- روز اگر آفتاب سوزان است/
شب، لطیف و ستاره افشان است/
عاشقی، خصلت بیابان است/
عاشقش گشته ام.//

(سروش،

قالبی تازه و توانمند در شعر پارسی و تا حدود زیادی جامع قالب های دوبیتی و رباعی و سه گانی و
پلی ست میان شعر سنتی و نو)

هفده سروش کوتاه

1- گفتن از عشق، کار سختی نیست/
خوب گفتن، شکار سختی نیست/
فصلِ اصلیِّ عاشقی، عمل است.//

2- برگ زرد خزان، خودش را، ریخت/
با هوا و زمین و آب آمیخت/
برگِ بی بار چون تمشک نبود.//

3-“علّیَت” داشت نخ نما می گشت/
فیلسوفی پی خدا می گشت/
عارفی از عُروج بر می گشت/
حرف نابش به دل گرامی گشت:/
“نور”، مجهول نیست؛ اثبات است.//

4- پسر و مادر، آخرین دیدار/
اشک ها: شعله های آتشبار/
رفت و ماند. استخوان که شد، برگشت.//

5- تاک تا شد، به جرمِ پاکی مُرد/
ایستاد. اوفتاد. خاکی مُرد/
مردِ خاکی به دردناکی مُرد/
زنده ی جاودان، غریبِ زمان.//

6-در زباله، پیِ غذا می گشت/
تازه از اختلاس بر می گشت/
اختلافات… . //

متن کامل را در ادامه ی مطلب بخوانید

سلام و احترام،
بزرگواران!
تدوین قالب های تازه ی سروش، سه گلشن، و شعر سبز (چندآهنگ)، محصول سی سال تلاش علمی و عملی اند که امیدوارم با مطالعه ی آنها و در صورت امکان، سرایش در این قالب های تازه، مددکار مان در جهت معرفی و گسترش کاربردی این قالب های شعری تازه و توانمد باشید.
نکته ی مهم، این که: سروش، سه گلشن و شعر سبز(چندآهنگ)، هیچیک قالبی تفنّنی و در حد چیدن متفاوت قافیه و … نیستند؛ بلکه هریک، بطور کارشناسی شده، دستگاه مستقل و توانمندی برای سرایش های تازه اندو احتمالا با مطالعه ی نمونه ها، این مطلب را تایید خواهید فرمود.
توضیحات و نمونه اشعاری از قالب های جدید را در همین سایت می توانید بیابید.
نمونه شعری در هریک از این قالب ها تقدیم تان می شود.
شعری در قالب سروش:

چیست گل؟ رازِ نازِ خنده ی دوست/
شعر- نقاشیِ معطّرِ اوست/
مِهرچهر و لطیف و عاطفه روست/
گل، نشانِ خداست.//

شعری در قالب سه گلشن (سه گلشن: آغازگر+ بدنه+ پایانبخش؛با حداکثر تنوع در هر بخش):

این بار هم اَدا/
یک کوفه، ادّعا/
شرمنده ام خدا!/
خوب است یا نه: این همه، ما ادعا کنیم /
ترسم که کوفه ی دگری را به پا کنیم/
خیلی پر ادعا شده ام. شرم، شرم، شرم/
کافی ست ادعا. بله، باید دعا کنیم/
حالم بد است. پر شده از آرزوی پَست /
“سرمست گشتنی”، تو بیا دست و پا کنیم/
باید تلاش کرد که جان، باوفا شود /
تا بیش تر به عاشقی اش آشنا کنیم/
ای وای! وای! وای! عجب لاف می زنیم! /
ترسم که عاقبت، گل زهرا، فدا کنیم/
ای وای! وای! وای! زبانم بریده باد! /
هرگز مباد آن که پشیزی خطا کنیم/
شاید که ناگهان…/
عاشق شوید هان!/
آماده، عاشقان!//

نمونه ای در شعر سبز یا چندآهنگ (میانه ی سپید و نیمایی ست؛ موزون تر و قافیه مند تر از سپید و چندآهنگ تر و دارای اوزان متنوع تری نسبت به نیمایی که با تغییر اوزان می تواند باعث انتقال از حسی به حس دیگر بشود.
قدیمی ترین نمونه ی شناخته شده ی آن در نزد ما، چندآهنگی ست با حدودبیست سال قدمت، به نام حسنک شعر من، سروده ی جناب حامی شریبی):

سپید بود/
و زیستنش سبز/
و پروازش سرخ/
و در هنگامِ گلگون ِ آسمانی شدن /
آن میامی تن/
آشکار/
دلشکار/
می سرود و می نواخت/
شعرهای ماندگار/
تغزلِ خوشه های پربرکت ِ تبسم/
تبسمی آفتابارانی/
آن چنان که کشتزارها/
دوباره زیستن را/
شاعرشدند.//

شیر، گیرِ کمین نمی مانَد/

دست در آستین نمی مانَد/

کاشغر، اهل چین نمی مانَد/

تا ابد، این چنین نمی مانَد/

عاقبت، مال ماست.//

قالب شعری سروش،

دارای این ویژگی هاست(البته ممکن است در بعضی سروش ها، برخی از این موارد حذف شوند):

1- مربوط به هر دو شیوه ی شعر سنتی و نو (سروش، قالبی تلفیقی ست که گاهی به سبک سنتی و گاهی به سبک نو به کار می رود)

2-دارای از سه تا پنج (و گاهی بیش تر) مصراع(سنتی) یا لَخت (شعر نو)

3- بر وزن فاعلاتن مفاعلن فعلات، نیم وزن های مشابه ویا انشعابات مرتبط نیمایی آنها (این وزن به دلایل کارشناسانه ای که پیش تر توضیح داده شده، برگزیده شده است و با همه ی اینها سرایش سروش در سایر اوزان هم امکانپذیر است)

4- بدون قافیه مندی مصراع( یا لَخت) آخر در کنار قافیه مندی همه ویا بیش تر مصراع (لَخت) های دیگر 5- دارای قافیه ی درونی علاوه بر قافیه ی بیرونی

6- دارای پایانِ لفظیِ بسته (شعر، بطور کامل به پایان برسد و ناقص و نیاز به ادامه دار شدن نباشد)

7- دارای پایانِ معناییِ باز (شعر، چند بُعدی و تفسیر پذیر و باز باشد)

8- دارای تنوع پردازی در مسیرِ یگانگیِ شعر (شعر، پذیرنده ی مطالب بظاهر مختلف و متنوعی باشد که بطور کلی، مربوط به هم و در یک حوزه ی واحدند)

9- دارای پایان کوبشی (شعر، با ضربه ی معنایی، غافلگیرکنندگی و یا به شکلی فراتر از معمول قسمت های قبلی اش تمام شود)

10- پذیرنده ی انواع موضوعات و بسیاری از شیوه های پردازش و زاویه های دید

11- قالب سروش، گرایش زیادی به پردازش مَثَل ویا مَثَل گونه دارد و گاهی برخی مصراع های سروش، هریک به تنهایی مثل ویا مثل واره ای هستند و بطور خلاصه: قالب شعری سروش، حدفاصل و جامعِ قالب های کوتاهی مثل دوبیتی، رباعی و سه گانی می باشد.

سروش نخست

ماه در کوهسار، زیباتر/
بادِ نرمِ بهار، زیباتر/
یار، چشم انتظار، زیباتر/
دل من، بی قرار، زیباتر/
در شبِ عشق.//

سروش دوم
هر سری سرسپرده ی چیزی ست/
بسته بر حلقه ی دلاویزی ست/
مرغکِ شاخسارِ گلریزی ست/
من تو را دارم.//

سروش سوم
هرچه که هست و جزئی از هستی ست/
همزمان، شعرِ عقل و سرمستی ست/
همه ی هستی اهل همدستی ست/
رازها واحدند و گوناگون.//

سروش چهارم
کِرم، پروانه می شود روزی/
غوره، فتّانه می شود روزی/
این زمین، خانه می شود روزی/
خوار نشمار.//

سروش پنجم
به سرودِ سروش، گوش کنید/
عشق را همنوای هوش کنید/
رازِ این جُنب و جوش، نوش کنید/
نرم و خندان و خوش، خروش کنید/
مثل سروش.//

(قالب شعری سروش در شکل ترجیحی، اصیل و خاص خود، دارای این ویژگی هاست:
1- مربوط به هر دو شیوه ی شعر سنتی و نو
2-دارای از دو تا پنج مصراع(سنتی) یا لَخت(نیمایی)
3- بر وزن فاعلاتن مفاعلن فعلات، نیم وزن های مشابه ویا انشعابات مرتبط نیمایی آنها
4-بدون قافیه مندی مصرع آخر در کنار قافیه مندی همه ویا بیش تر مصرع های دیگر
5-دارای قافیه ی درونی علاوه بر قافیه ی بیرونی
6- دارای پایانِ لفظیِ بسته
7- دارای پایانِ معناییِ باز
8- دارای تنوع پردازیِ در مسیرِ یگانگیِ شعر
9- دارای پایان کوبشی
10- پذیرنده ی انواع موضوعات و بسیاری از شیوه های پردازش و زاویه های دید
11- سروش، گرایش زیادی به مَثَل وارگی دارد و گاهی در یک شعر سروش، چند مصراع ویا لَخت آن بصورت مَثَل گونه به کار می روند.)

چند هایکو(واره) با پردازشی که گاهی از قواعد اصیل هایکو،
بیرون می زند:

1- با مضمون و شیوه ی پردازش هایکو(واره) اما در قالب شعری سروش:
برکه، آرام؛ رام، بادِ خزان/
نقش ها، بی نگاهِ رهگذران/
شاعری در شبی….//

و چند هایکو(واره) ی دیگر:

2- آتش در مرز/
پیکر بر زمین/
خون بر خاک.//

3- آوازِ چکاوک/
آفتابِ لطیف/
راهِ پیشِ رو.//

4- ماهتاب/
چشمه ی روشن/
چشم های بی شکیب.//

5- بی کرانِ کویر/
تاریک-روشنِ شب/
آه! بغض های آسمان.//

6- گلگشت/
دشت شقایق/
هدیه ی بهار.//

7- آغوشِ کوهستان/
جاده ای پُر طرفدار/
آغازِ مازندران.//

8- مامَطیر، بارفروش، بابل/
سه نامِ حک شده/
به(بر) دیوار قلب من.//

9- ابرهای آمده تا زمین/
سرزمینِ بلند/
ماتِ تماشا.//

10- خورشید/
باران/
رنگین کمان.//

11- تابستانِ خیس/
بوی شالیزار/
دیارِ مهربان.//

12- فارسی، دری، تاجیکی/
اشکِ پامیر/
غربتِ وطن.//

(محمدعلی رضاپور- مهدی)

دومین سالروز تولد قالب شعری سروش

را خدمت اهالی گرانقدر ادبیات، شادباش و مبارکباد
عرض می کنم و امیدوارم که به زودی، هدایای گرانقدری از اشعار سروش شاعران گرانقدر، دریافت نماییم.

به همین مناسبت و برای آشنایی بیش تر دوستداران این مقوله با قالب سروش، چند سروش کوتاه تقدیم می دارم:

1- گفتن از عشق، کار سختی نیست/
خوب گفتن، شکار سختی نیست/
فصلِ اصلیِّ عاشقی، عمل است.//

2- برگ زرد خزان، خودش را، ریخت/
با هوا و زمین و آب آمیخت/
برگِ بی بار چون تمشک نبود.//

3- چیست گل؟ رازِ نازِ خنده ی دوست/
شعر- نقاشیِ معطّرِ اوست/
مِهرچهر و لطیف و عاطفه روست/
گل، نشانِ خداست.//

4-گرچه بالاست، باز هم خوار است/
شُهره اما بدون مقدار است/
خواب دائم چطور بیدار است؟/
به فضا رفته است میمونی.//

ادامۀ مطلب را ببینید

جشن تولد شعر سروش،

بر اهالی ادبیات، فرخنده باد!

مبارک

1- قایقِ روز را به شب می بُرد/
از دل و دیده اش رَکَب می خورد/
تشنه در موج های تب می مرد/
بر سرِ صیدِ ماهیانی چند.//

2- رورها شب شد و جوانی رفت/
تابش افشانِ زندگانی رفت/
جاودانم تو باش! فانی رفت/
دلخوش ام تا به جان، تو می تابی.//

3- وای اگر عمر، جاودان می شد/
حمله ی رنج، بی کران می شد/
صبر، بی تاب و بی امان می شد/
جان به لب، جانِ شایگان می شد/
وای اگر پادشاهِ مرگ نبود.//

4- پیِ این روزگار می تازیم/
به کم و بیشِ خویش می نازیم/
ناگهان، جان به مرگ می بازیم/
غرقِ حسرت.//

1- گفتن از عشق، کار سختی نیست/
خوب گفتن، شکار سختی نیست/
فصلِ اصلیِّ عاشقی، عمل است.//

2- برگِ زردِ خزان، خودش را، ریخت/
با هوا و زمین و آب آمیخت/
برگِ بی بار چون تمشک نبود.//

3- چیست گل؟ رازِ نازِ خنده ی دوست/
شعر- نقاشیِ معطّرِ اوست/
مِهرچهر و لطیف و عاطفه روست/
گل، نشانِ خداست.//

4- گرچه بالاست، باز هم خوار است/
شُهره اما بدون مقدار است/
خواب دائم چطور بیدار است؟/
به فضا رفته است میمونی.//

5- “علّیَت” داشت نخ نما می گشت/
فیلسوفی پی خدا می گشت/
عارفی از عُروج بر می گشت/
حرف نابش به دل گرامی گشت:/
“نور”، مجهول نیست؛ اثبات است.//

سروش دو قسمتی

دستت آماده کن!/ “دل گِرو در کِرِشمه های تمشک!”//

سروش سه قسمتی

دل گدازنده، دلنواز آمد/ باز با ناز و سرفراز آمد/ کاشکی داشتم دلی، دلکی .//

سروش چهار قسمتی

آفتاب غروب و کشتی و آب/ موج بی تاب و التهاب و شتاب/ آی دریا! بیا مرا دریاب /
مثل ماهی به ساحل افتادم(افتادَه م) .//

سروش پنج قسمتی

مِه چه زیبا نِشَست بر تنِ دشت/
ناز و نرم از کنار دشت گذشت/
خاطرات تو در دلم آمد/
نازتازان و بی گذشت گذشت/
باز، گلگشت، نوعروس، خیال
(خوانش دیگر: باز، گلگشتِ نوعروسِ خیال .)//

(سروش، قالبی تازه و توانمند در شعر فارسی و تا حدود زیادی، جامع قالب های دوبیتی، رباعی و سه گانی و همچنین پلی میان شعر سنّتی و شعر نو ست.)

سروش نخست:

پَست را اوجِ سرفرازی بُرد/

به حقیقی ترین مَجازی برد/

توی بازی برد/

تبلیغات.//

سروش دوم:

روز، شب شد. دوباره، شب آمد/

خام ماندیم و صد لقب آمد/

آخرش جان ما به لب آمد/

خام تا خاک ... .//

سروش سوم:

تا که دستش به خونِ گل، تر شد/

مایه دارِ بزرگِ کشور شد/

بار دیگر، قرار دیگر شد/

قتلِ قاتل.//

سروش چهارم:

قله در اوج، لیک نوک تیز است/

خشک و بی لطف و خیر پرهیز است/

پیش من کوهپایه ها بلندترند.//

(تفاوت های سروش با سه گانی(پریسکه و هایکوواره)

در ادامه ی مطلب بخوانید

راهِ راهب، دراز و جانکاه است/

کسی از راه بهتر آگاه است؟/

- تا خدا، راه، گاه، کوتاه است/

قدر یک شاخه گل، دو لب، لبخند.//

سروش، قالبی تازه و توانمند در شعر پارسی و تا حد زیادی، جامع قالب های دوبیتی، رباعی و سه گانی و پلی  ست میان شعر سنتی و شعر نو.

سروش را جستجو کنید!

موج غم، هی به صخره می کوبد/
باد بر گوش درّه    می کوبد/
درد،  دردِ دوباره می کوبد/
بر نَفَس های پاره می کوبد/
تپش دل، زمان دوری دوست.//

(نکته ی عروضی:

همین طور که می بینیم، در بحر خفیف، وزن سروش،

فَعَلاتن و فاعلاتن در اول مصراع و لَخت، قابل تبدیل دو طرفه به یکدیگرند)